Eerst de juiste verlofregeling kiezen

“Verlof” is in Nederland geen enkele uniforme pot. Vakantie, zorgverlof, ouderschapsverlof, geboorteverlof, zwangerschaps- en bevallingsverlof, calamiteitenverlof en vrijwillig onbetaald verlof hebben elk een ander doel, maximum, loonpercentage en aanvraagproces. Deze algemene calculator concentreert zich op kortdurend en langdurend zorgverlof, korte calamiteiten en een individueel afgesproken onbetaalde of cao-regeling. Voor ouderschaps- en zwangerschapsverlof zijn geboortegegevens, UWV-dagloon en wettelijke opnametermijnen nodig; die onderwerpen horen in hun eigen rekenhulp.

De keuze bepaalt het urenmaximum. Kortdurend zorgverlof is in een periode van twaalf maanden maximaal twee keer de contractuele arbeidsduur per week. Langdurend zorgverlof is maximaal zes keer die arbeidsduur. Calamiteitenverlof kent geen vaste vermenigvuldigingsfactor; de noodzakelijke duur hangt af van de acute gebeurtenis en loopt gewoonlijk van enkele uren tot enkele dagen. Vrijwillig onbetaald verlof bestaat alleen voor zover werknemer en werkgever het afspreken, tenzij een specifieke wettelijke regeling recht geeft.

De twaalf maanden zijn geen kalenderjaar

Voor zorgverlof begint de relevante periode van twaalf maanden op de eerste dag waarop het verlof wordt opgenomen. Een saldo van januari tot december kan dus misleidend zijn. Stel dat het eerste kortdurende zorgverlof op 15 september begint. Dan loopt de beoordelingsperiode tot en met 14 september van het volgende jaar. Eerder gebruikte uren in precies die periode horen in het invoerveld. Na afloop start bij een nieuwe opname een nieuwe relevante periode.

Cao of ondernemingsregeling kan afwijken

Voor zorgverlof kunnen in een cao of regeling met de ondernemingsraad afwijkende afspraken staan, ook afspraken die anders uitpakken dan de wettelijke standaard. Controleer dus altijd de regeling die werkelijk op de arbeidsovereenkomst van toepassing is. De optie “andere cao- of werkgeversregeling” laat je een afgesproken urenplafond en loonpercentage rechtstreeks invoeren. Die flexibiliteit bewijst niet dat een keuze juridisch geldig is; zij maakt alleen een transparant scenario mogelijk.

Kortdurend zorgverlof: maximum en loon

Kortdurend zorgverlof is bedoeld voor noodzakelijke verzorging van een zieke naaste wanneer de werknemer, gelet op de omstandigheden, degene is die de zorg moet geven. De kring van personen omvat meer dan alleen inwonende gezinsleden en kan onder voorwaarden ook ouders, grootouders, kleinkinderen, broers, zussen of iemand met wie een sociale relatie bestaat omvatten. Het verlof is geen algemene oplossing voor iedere zorgvraag; noodzaak en de concrete mogelijkheid dat iemand anders de zorg verleent blijven relevant.

Het wettelijke recht bedraagt twee werkweken per twaalf maanden. Bij 32 contracturen is dat 64 uur. Die uren mogen verspreid worden. Wie al 8 uur gebruikte en zes weken lang 8 uur vraagt, vraagt 48 nieuwe uren en blijft met 56 van 64 gebruikte uren binnen het maximum. De calculator toont zowel de aanvraag als het beschikbare plafond. Een aanvraag boven het restant wordt voor de loonraming begrensd, zodat uren zonder aangetoond recht niet stilzwijgend als wettelijk zorgverlof worden behandeld.

Minimaal zeventig procent doorbetaling

Tijdens kortdurend zorgverlof betaalt de werkgever minimaal 70% van het loon door. Komt dat bedrag onder het toepasselijke minimumloon, dan geldt het minimumloon als ondergrens. Cao of werkgever kan 100% betalen. Omdat een correcte minimumlooncontrole leeftijd, loonperiode, gewerkte uren en actuele uurgrens nodig heeft, past deze pagina niet automatisch een maandelijkse ondergrens toe. Vul het daadwerkelijke cao-percentage in en controleer de loonstrook afzonderlijk op het minimumuurloon.

De bruto uurwaarde wordt afgeleid als maandloon gedeeld door weekuren × 52 ÷ 12. Het verschil tussen normale loonwaarde en het gekozen doorbetalingspercentage is de bruto inkomensdaling over de berekende uren. Pensioenpremie, toeslagen, fiscale heffingskortingen en netto loon reageren niet één op één. Gebruik het bruto verschil om een budgetscenario te maken en vraag de salarisadministratie hoe pensioen en vaste toeslagen worden verwerkt.

Langdurend zorgverlof en noodzakelijke langdurige zorg

Langdurend zorgverlof kan worden gebruikt wanneer iemand uit de relevante persoonlijke kring levensbedreigend ziek is of langdurig ziek of hulpbehoevend is en de verzorging noodzakelijk is. Het maximum is zes keer de wekelijkse arbeidsduur in twaalf maanden. Bij 32 uur is dat 192 uur. De werknemer kan het verlof gespreid opnemen, bijvoorbeeld acht uur per week gedurende 24 weken, zolang aanvraag en planning aan de regels voldoen.

De wettelijke hoofdregel is dat de werkgever over langdurende zorgverlofuren geen loon hoeft te betalen. Een cao, arbeidsovereenkomst of werkgeversregeling kan wel gedeeltelijke of volledige doorbetaling geven. Kies in de calculator daarom bij langdurend verlof nul procent als er geen aanvulling bestaat, of vul de schriftelijk afgesproken aanvulling in. Over de uren die gewoon worden gewerkt blijft het normale loon verschuldigd.

Aanvragen en wijzigen van de spreiding

Een werknemer vraagt langdurend zorgverlof schriftelijk en tijdig aan met begin, omvang, spreiding en verwachte duur. De werkgever kan informatie vragen om het recht te beoordelen. Een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang kan een rol spelen in de reactie, maar alleen een algemene voorkeur voor volledige inzet is niet hetzelfde als een concrete belangenafweging. Verandert de zorgsituatie, leg dan ook de gewijzigde planning vast.

Wordt de werknemer tijdens het zorgverlof ziek, dan kunnen partijen overleggen over stoppen of aanpassen. Eindigt het dienstverband of ontstaat werkloosheid, dan stopt het verlof. Reken daarom niet automatisch alle geplande weken door wanneer de contracteinddatum eerder ligt. Gebruik in dat geval alleen de weken binnen het dienstverband en bewaar het rooster waarmee de uren zijn verdeeld.

Calamiteitenverlof: noodzakelijk en kort

Calamiteiten- en kort verzuimverlof is bedoeld voor zeer dringende, onverwachte of bijzondere persoonlijke omstandigheden. Voorbeelden zijn direct handelen bij een gesprongen waterleiding thuis, de bevalling van de partner, het overlijden van een naaste of een noodzakelijk bezoek aan arts of ziekenhuis dat niet buiten werktijd kan worden gepland. De noodzakelijke duur kan enkele uren zijn en soms enkele dagen. Er is geen standaard jaarpot van twee of zes werkweken.

De werkgever betaalt het salaris tijdens dit verlof door. Selecteer daarom normaal 100%. De calculator behandelt het afgesproken maximumveld als planning bij deze keuze, maar het juridische criterium blijft de tijd die redelijkerwijs nodig is voor de gebeurtenis. Een hele week invullen voor een afspraak van twee uur maakt die extra tijd niet automatisch calamiteitenverlof. Meld de situatie zo snel mogelijk en geef achteraf informatie wanneer vooraf melden onmogelijk was.

Overgang naar een andere regeling

Een acute gebeurtenis kan beginnen met calamiteitenverlof en daarna overgaan in kortdurend zorgverlof. Een ouder wordt bijvoorbeeld onverwacht opgenomen en de werknemer moet onmiddellijk regelen dat er zorg komt. De eerste noodzakelijke uren kunnen calamiteitenverlof zijn; de daaropvolgende daadwerkelijke verzorging kan onder zorgverlof vallen. Splits die perioden in twee berekeningen met hun eigen loonpercentage en maximum. Zo voorkom je dat een doorbetaalde acute fase onterecht tegen het zorgverlofsaldo wordt geboekt of dat langdurige zorg als onbeperkt calamiteitenverlof wordt behandeld.

Onbetaald verlof: inkomen, vakantie, pensioen en toeslagen

Buiten specifieke wettelijke rechten bestaat geen algemeen recht op een sabbatical of ander onbetaald verlof. Werknemer en werkgever leggen duur, spreiding, terugkeerdatum, pensioenpremie en gevolgen voor arbeidsvoorwaarden schriftelijk vast. Met de rekenoptie “afgesproken onbetaald verlof” geldt het zelf ingevoerde urenmaximum en gewoonlijk nul procent loon. Bij een afspraak met gedeeltelijke doorbetaling kan het percentage worden aangepast.

Geen loon over de verlofuren

Het bruto verlies is de normale uurwaarde van de berekende verlofuren minus de eventuele betaling. Wanneer elke week een vast aantal uren uitvalt, kun je het totale verlies delen door de betrokken loonmaanden voor een kasbudget. De werkelijke salarisstrook kan per kalendermaand variëren door vier- of vijfweekse roosters. Belastingen dalen mee, zodat het netto verlies kleiner kan zijn dan het bruto verschil, maar toeslagen, pensioenpremie en vaste kosten moeten apart worden gepland.

Vakantieopbouw en uitzonderingen

Tijdens gewoon onbetaald verlof wordt over de onbetaalde uren geen wettelijke vakantie opgebouwd. De pagina schat die gemiste opbouw als 4/52 van de verlofuren: per gewerkt uur ontstaat immers bij een gelijkmatig jaarrecht een wettelijk minimum van vier vakantie-uren per 52 arbeidsuren. Deze indicatie geldt niet voor regelingen waarbij de wet de vakantieopbouw laat doorlopen, zoals langdurend zorgverlof en aanvullend geboorteverlof. Zet “vakantieopbouw over verlofuren” dan op ja. Cao-bovenwettelijke opbouw kan afwijken.

Onbetaald verlof kan pensioenopbouw en verzekerde risico’s beïnvloeden. Soms kan de werknemer premie vrijwillig voortzetten, soms loopt dekking tijdelijk door en soms daalt de pensioengrondslag. Vraag het pensioenfonds om een berekening vóór de afspraak. Een periode langer dan achttien maanden voltijd onbetaald verlof kan bovendien gevolgen hebben voor duur of recht bij latere werknemersverzekeringen, hoewel voor de dagloonberekening beschermende regels kunnen gelden.

Geef een lager jaarinkomen door

Een inkomensdaling kan zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag veranderen. Pas een geschat toetsingsinkomen alleen aan op basis van het hele verwachte kalenderjaar, niet uitsluitend op één lage maand. Houd rekening met vakantiegeld, bonus, tweede inkomen en het inkomen van een toeslagpartner. Een te optimistische verlaging kan later tot terugbetaling leiden; een realistische herberekening voorkomt dat een hogere toeslag pas na de definitieve beschikking zichtbaar wordt.

Van aanvraag tot loonstrook: controle in vijf stappen

Begin met de arbeidsovereenkomst en cao, niet met het gewenste aantal vrije dagen. Bereken vervolgens in uren, omdat een verlofweek bij parttime en onregelmatig werk verschillend over werkdagen kan vallen. Controleer het resterende wettelijk maximum en bespreek de spreiding. Vraag de werkgever daarna om bruto loon, pensioen en vakantieopbouw te bevestigen. Vergelijk de eerste loonstrook tijdens het verlof meteen met de afspraak; een fout die maanden doorloopt is lastiger te herstellen.

Voor wisselende contracturen kan het maximum niet altijd met alleen het huidige rooster worden vastgesteld. Kijk naar de overeengekomen arbeidsduur en eventuele structurele wijziging. Bij oproepwerk kan de rechtsverhouding en gemiddelde omvang nader bewijs vragen. Deze calculator neemt één weekomvang als constante. Maak afzonderlijke perioden wanneer contracturen veranderen en laat de personeelsadministratie uitleggen welke omvang zij voor het wettelijke recht gebruikt.

Een voorstel in plaats van alleen een totaal

Een werkbare aanvraag bevat niet alleen 96 uur, maar bijvoorbeeld “acht uur per woensdag gedurende twaalf weken, van 3 maart tot en met 19 mei”. Voeg toe welke regeling wordt ingeroepen, hoeveel uren eerder zijn gebruikt en hoe bereikbaarheid of overdracht wordt georganiseerd. De werkgever kan dan het bedrijfsbelang concreet beoordelen en de werknemer kan later controleren of precies de afgesproken uren zijn geboekt.

De voorgestelde Verlofwet is nog geen huidige regel

Het kabinet heeft in juni 2026 een vereenvoudiging voor internetconsultatie aangekondigd, met onder meer één zorgverlofregeling van acht weken. Het streven is inwerkingtreding in 2028. Dat voorstel verandert de berekening op deze pagina nu niet: in 2026 blijven kortdurend twee werkweken tegen minimaal 70% en langdurend zes werkweken zonder wettelijke loondoorbetaling afzonderlijke hoofdregels. Controleer bij een toekomstige aanvraag altijd of de wet inmiddels daadwerkelijk is gewijzigd.

Veelgestelde vragen over verlof berekenen