Eerst de vrijstelling, daarna de tariefschijven

De ontvanger telt alle schenkingen van dezelfde schenker in kalenderjaar 2026 bij elkaar op. Van dit totaal gaat één toepasselijke vrijstelling af. Het resterende bedrag is de belastbare verkrijging. Tot en met € 158.669 geldt het eerste tarief; alleen het deel daarboven gebruikt het tweede tarief. De relatie tot de schenker bepaalt beide percentages.

Een kind, stiefkind, pleegkind of partner van de schenker valt in de tariefgroep 10% en 20%. Voor kleinkinderen en verdere afstammelingen zijn de tarieven 18% en 36%. Andere ontvangers, zoals een broer, zus, neef, vriend of niet-verwante persoon, betalen 30% en 40%. De tabelgrens wordt toegepast op de belastbare verkrijging nadat de gekozen vrijstelling is afgetrokken.

Voorbeeld ouder aan kind

Een kind ontvangt in 2026 € 50.000 en gebruikt de jaarlijkse vrijstelling van € 6.908. De belastbare verkrijging is € 43.092. Dit blijft volledig in de eerste schijf en kost 10%, dus € 4.309,20. De ontvanger houdt economisch € 45.690,80 over wanneer die de belasting uit de schenking betaalt. De aanslag kan na aangifte op hele euro’s worden vastgesteld.

Jaarlijkse en eenmalig verhoogde vrijstellingen 2026

Ouders mogen hun kind in 2026 jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken. Alle andere schenkers hebben in de gebruikelijke situatie een jaarlijkse vrijstelling van € 2.769 per ontvanger. Grootouders vallen dus niet onder het ouder-kindbedrag. Meerdere schenkingen in één jaar gebruiken niet telkens een nieuwe vrijstelling; zij worden samengevoegd.

Een kind kan onder voorwaarden eenmalig € 33.129 vrijgesteld ontvangen van de ouder(s) voor een vrij bestedingsdoel. Voor een dure studie is maximaal € 69.009 vrijgesteld. De ontvanger of diens partner moet op de schenkingsdatum tussen 18 en 40 jaar zijn; de dag van de 40e verjaardag telt nog mee. Eerder gebruik van een verhoogde vrijstelling van dezelfde ouders kan de nieuwe keuze uitsluiten.

De verhoogde vrijstelling vervangt de jaarlijkse

Kiest het kind in 2026 voor € 33.129 of € 69.009, dan komt daar niet nog € 6.908 bovenop. De verhoogde vrijstelling vervangt voor die schenker de jaarlijkse vrijstelling. De calculator past daarom één bedrag toe. Voor een dure studie moet de opleiding minstens € 20.000 per jaar kosten, exclusief levensonderhoud, en gelden documentatie- en bestedingstermijnen. Selecteer deze optie pas na controle van alle voorwaarden.

Wie geldt als één schenker of één ontvanger?

Partners worden voor de schenkbelasting vaak als één schenker gezien. Schenken beide ouders aan hetzelfde kind, dan telt het kind de bedragen samen, ook wanneer de ouders gescheiden zijn. Opa en oma die fiscale partners zijn vormen eveneens één schenker. U kunt de jaarlijkse vrijstelling dus niet verdubbelen door hetzelfde bedrag over twee partnerrekeningen te verdelen.

Ontvangt u en uw partner ieder een bedrag van dezelfde schenker, dan kan de Belastingdienst de schenkingen eveneens samen behandelen. De exacte partnerdefinitie en uitzonderingen hangen af van huwelijk, geregistreerd partnerschap, samenwoning en andere omstandigheden. Vul in het veld ‘eerder ontvangen’ alle bedragen in die volgens deze samentelregels bij dezelfde schenking van 2026 horen.

Schenkingen van verschillende personen

Krijgt u € 2.500 van een tante en € 2.500 van een vriend die geen partners zijn, dan kan voor iedere schenker afzonderlijk een jaarlijkse vrijstelling gelden. Deze calculator rekent één fiscale schenker tegelijk. Maak dus twee berekeningen. Zijn de schenkers wel partners, gebruik dan één berekening met € 5.000 totaal en één vrijstelling van € 2.769.

Geld, woning, schuldkwijtschelding en schenking op papier

Een schenking hoeft niet alleen een bankoverschrijving te zijn. Een auto onder marktwaarde verkopen, een lening kwijtschelden, een woning voordelig overdragen of rentevoordeel geven kan een schenking vormen. De belastbare waarde is niet automatisch het betaalde bedrag; waarderingsregels bepalen het voordeel. Vul de fiscaal vastgestelde waarde van de verkrijging in, niet alleen de zichtbare kasbetaling.

Bij een schenking op papier erkent de schenker een schuld aan de ontvanger. Voor een beoogd effect in de erfbelasting zijn een notariële akte en daadwerkelijke jaarlijkse rentebetalingen doorgaans belangrijk. De schuld kan bij schenker en ontvanger ook gevolgen in box 3 hebben. Deze calculator berekent uitsluitend schenkbelasting over de ingevoerde waarde en toetst de geldigheid van de constructie niet.

Geen afzonderlijke woningvrijstelling meer

De vroegere verhoogde vrijstelling voor de eigen woning, bekend als de jubelton, bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. Een kind kan een geldige eenmalig vrij besteedbare vrijstelling eventueel voor de woning gebruiken, maar alleen binnen het bedrag van € 33.129 en de bijbehorende voorwaarden. Kiest u ‘dure studie’, dan mag de vrijstelling niet voor een woning worden omgelabeld.

Bij overdracht van een woning kunnen schenkbelasting en overdrachtsbelasting samenlopen. Onder voorwaarden kan betaalde overdrachtsbelasting worden verrekend met schenkbelasting over hetzelfde voordeel. Waarde, levering, eigenwoningstatus en familieafspraak maken dit notarieel en fiscaal complex. Gebruik dan het officiële hulpmiddel of een notaris, en trek overdrachtsbelasting niet zelf af in dit algemene rekenveld.

Aangifte, betaling en ‘vrij van recht’ schenken

Is de schenking hoger dan de jaarlijkse vrijstelling, dan moet de ontvanger doorgaans aangifte schenkbelasting doen. Ook bij een eenmalig verhoogde vrijstelling is aangifte nodig om de vrijstelling te claimen, zelfs wanneer de berekende belasting nul is. Bewaar schenkingsovereenkomst, betaalbewijs, leeftijds- en studiedocumenten en eerdere vrijstellingskeuzes. De Belastingdienst stelt de uiteindelijke aanslag vast.

Meestal betaalt de ontvanger de schenkbelasting. De schenker kan afspreken de belasting te dragen; dat heet netto of vrij van recht schenken. Die belastingbetaling is zelf opnieuw een schenking, waardoor de grondslag en belasting hoger worden. De uitkomst op deze pagina gaat uit van betaling door de ontvanger en mag niet rechtstreeks worden gebruikt voor vrij-van-rechtbedragen. Het officiële Belastingdiensthulpmiddel kan de brutering uitvoeren.

Netto bedrag en effectieve druk

Het netto veld trekt de berekende belasting af van het totale jaarbedrag. Het effectieve percentage deelt de belasting door alle samengevoegde schenkingen, dus inclusief het vrijgestelde deel. Daardoor ligt het effectieve percentage onder het marginale tarief zolang een vrijstelling of eerste schijf meespeelt. Dit percentage zegt niets over inkomstenbelasting of latere box 3-heffing bij de ontvanger.

Plan ook liquiditeit. Wordt een niet-geldelijk object geschonken, dan ontvangt de begiftigde geen contanten voor de aanslag. Leg vast wie betaalt en wanneer. Wanneer de schenker belasting wil dragen, laat vooraf een bruto-nettoberekening maken. Achteraf bijstorten kan opnieuw als schenking tellen en de aangifte veranderen.

Bedrijf, goed doel en internationale schenking

Voor de overdracht van actief ondernemingsvermogen kan de bedrijfsopvolgingsregeling onder strikte voorwaarden een veel grotere vrijstelling bieden; in 2026 noemt de Belastingdienst een maximum van € 1.543.500 voor de vrijgestelde ondernemingswaarde. Een erkende ANBI of SBBI kan eveneens anders worden behandeld dan een gewone persoon. Wonen schenker of ontvanger buiten Nederland, dan bepalen woonhistorie, nationaliteit en buitenlandse heffing of Nederlandse aangifte nodig is. Deze situaties passen niet in de vier standaardtariefkeuzes. Vul geen bedrijfswaarde of buitenlandse schenking in zonder eerst de toepasselijke regeling en eventuele verrekening te laten beoordelen.

Veelgestelde vragen over schenkbelasting

References

1. Belastingdienst. (2026). Vrijstellingen schenkbelasting 2026.
2. Belastingdienst. (2026). Officieel hulpmiddel schenkbelasting.
3. Belastingdienst. (2026). Wanneer aangifte schenkbelasting doen?
4. Belastingdienst. (2026). Wie betaalt de schenkbelasting?