Box 3 belasting berekenen voor 2026
Bereken de voorlopige Nederlandse vermogensbelasting over spaargeld, beleggingen, crypto, een tweede woning en aftrekbare schulden met de officiële fictieve rendementen voor 2026.
Vermogen op 1 januari 2026
De voorlopige box 3-methode voor 2026
De voorlopige aanslag 2026 gebruikt de Overbruggingswetgeving en drie fictieve rendementspercentages. Banktegoeden worden voorlopig op 1,28% rendement gezet. Beleggingen en andere bezittingen gebruiken 6,00%. Van het totaal wordt 2,70% over het aftrekbare deel van box 3-schulden afgetrokken. Over het berekende voordeel uit sparen en beleggen betaalt u 36% inkomstenbelasting.
Voor banktegoeden en schulden zijn de 2026-percentages nog voorlopig. De Belastingdienst stelt deze begin 2027 definitief vast en gebruikt dan de vastgestelde percentages in de definitieve aanslag. Het percentage voor overige bezittingen staat volgens de officiële 2026-uitleg al vast. Deze calculator is daarom geschikt voor budgettering en controle van een voorlopige aanslag, niet als garantie van het uiteindelijke bedrag.
Waarom niet simpelweg 36% over uw vermogen?
Het tarief van 36% wordt toegepast op het berekende box 3-inkomen, niet op het volledige saldo. Eerst bepaalt de methode fictief rendement per vermogenssoort. Daarna beperkt het heffingsvrije vermogen welk aandeel van dat rendement belast wordt. Spaargeld en aandelen met dezelfde waarde leveren daardoor een andere voorlopige belasting op, omdat 1,28% en 6,00% verschillende rendementsaannamen zijn.
Wat deze raming niet automatisch verrekent
Heffingskortingen, voorkoming van dubbele belasting, verliesverrekening, conserverende aanslagen en de uiteindelijke verdeling tussen fiscale partners worden niet meegenomen. Ook berekent de module geen waardering voor verhuurd of buitenlands vastgoed. Zij levert uitsluitend het box 3-deel volgens de ingevoerde gezamenlijke grondslag. Uw totale te betalen inkomstenbelasting kan lager of hoger zijn door box 1, box 2, voorheffingen en persoonlijke kortingen. Vergelijk daarom de zes getoonde stappen met de specificatie van de voorlopige aanslag, niet alleen het eindbedrag.
Peildatum, vermogenssoorten en fiscale waarde
Voor het fictieve rendement kijkt u naar bezittingen en schulden op 1 januari 2026. Een latere beursdaling of aankoop verandert die momentopname niet rechtstreeks in de voorlopige fictieve berekening. Verplaats bedragen niet kunstmatig rond de jaarwisseling; antimisbruikregels kunnen tijdelijke verschuivingen tussen beleggingen en spaargeld negeren. Gebruik bankjaaroverzichten, portefeuilleoverzichten en officiële fiscale waarderingen.
Onder banktegoeden vallen Nederlandse en buitenlandse betaal- en spaarrekeningen, premiedepots en bepaalde vergelijkbare tegoeden. Beleggingen, obligaties, crypto, vorderingen, een tweede woning, verhuurde woning en overige onroerende zaken vallen in beginsel bij overige bezittingen. De eigen woning en bijbehorende kwalificerende hypotheek horen meestal in box 1. Ondernemingsvermogen of een aanmerkelijk belang kan in een andere box vallen.
| Categorie 2026 | Voorlopig fictief rendement | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Banktegoeden | 1,28% | Betaalrekening, spaargeld, buitenlands banktegoed |
| Beleggingen en andere bezittingen | 6,00% | Aandelen, crypto, tweede woning, verhuurd vastgoed |
| Aftrekbare schulden | 2,70% aftrek | Box 3-financiering en niet-box-1-hypotheek |
| Tarief over voordeel | 36% | Na toepassing van belast aandeel |
Tweede woning en verhuurde woning
Voor een tweede woning in Nederland is vaak de WOZ-waarde met waardepeildatum relevant. Bij verhuur kan onder voorwaarden een leegwaarderatio spelen, maar vanaf 2026 is gebruik uitgesloten wanneer de huur niet marktconform is. Buitenlands vastgoed en voorkoming van dubbele belasting vragen extra stappen die deze eenvoudige totaalraming niet uitvoert. Vul pas een waarde in nadat u de toepasselijke waarderingsregel hebt gecontroleerd.
Schuldendrempel en heffingsvrij vermogen zijn verschillend
Schulden worden niet vanaf de eerste euro afgetrokken. In 2026 is de drempel € 3.800 zonder fiscale partner en € 7.600 voor fiscale partners samen. Bij € 100.000 box 3-schuld zonder partner is dus € 96.200 aftrekbaar. Zowel de rendementsgrondslag als het negatieve fictieve rendement gebruikt dit aftrekbare bedrag. Een schuld die in box 1 thuishoort mag niet als box 3-schuld worden herhaald.
Het heffingsvrije vermogen bedraagt volgens de actuele Belastingdiensttabel € 59.357 zonder partner en € 118.714 gezamenlijk met fiscale partner. Dit bedrag trekt u niet rechtstreeks van spaargeld of beleggingen af om daarna afzonderlijk rendement te berekenen. Eerst wordt het totale fictieve rendement vastgesteld. Vervolgens bepaalt de verhouding van belaste grondslag tot rendementsgrondslag welk deel van dat rendement als voordeel telt.
Specifieke vrijstellingen eerst verwerken
Groene spaartegoeden en groene beleggingen hebben in 2026 een aparte gezamenlijke vrijstelling van maximaal € 26.715 per persoon, als het product aan de voorwaarden voldoet. Ook contant geld en bepaalde bezittingen kunnen eigen vrijstellingen hebben. De invoervelden vragen bedragen ná zulke specifieke vrijstellingen. Pas daarna wordt het algemene heffingsvrije vermogen automatisch toegepast. Daarmee voorkomt u dat een speciaal vrijgesteld deel per ongeluk toch onder 1,28% of 6,00% valt.
Rekenvoorbeelden met sparen, beleggen en schulden
Bij € 150.000 spaargeld zonder partner is het fictieve rendement € 1.920. De rendementsgrondslag is € 150.000 en de belaste grondslag € 90.643. Het belast aandeel is circa 60,43%. Het voordeel is ongeveer € 1.160 en de berekende belasting circa € 418. De Belastingdienst publiceert in haar voorbeeld € 417 door tussenstappen en weergave op hele euro’s; een klein afrondingsverschil is bij deze online raming mogelijk.
Een gemengd officieel voorbeeld bevat € 150.000 spaargeld, € 75.000 beleggingen, een tweede woning van € 200.000 en € 100.000 schuld. Zonder partner is € 96.200 schuld aftrekbaar. Het fictieve rendement is circa € 15.823, de rendementsgrondslag € 328.800 en de belaste grondslag € 269.443. De officiële uitkomst is € 4.667 box 3-belasting. Deze calculator gebruikt ongeronde tussenbedragen en kan daardoor enkele euro’s afwijken.
Het effect van een fiscale partner
Met een fiscale partner worden in de gezamenlijke raming zowel schuldendrempel als heffingsvrij vermogen verdubbeld. Hetzelfde gemengde voorbeeld heeft dan € 92.400 aftrekbare schuld en € 118.714 vrij vermogen. De gezamenlijke belasting kan anders uitpakken dan twee losse berekeningen. In de aangifte mag de gezamenlijke grondslag worden verdeeld; heffingskortingen en ander inkomen kunnen de optimale verdeling beïnvloeden. De pagina toont alleen het gezamenlijke box 3-totaal.
Fictief rendement en werkelijk rendement
Na uitspraken van de Hoge Raad moet de Belastingdienst rekening houden met werkelijk rendement wanneer dat lager is dan het fictieve rendement, binnen de geldende regels. Een voorlopige aanslag kan dat nog niet verwerken omdat het kalenderjaar niet is afgelopen. Bij de aangifte 2026 kan aanpassing volgen. Werkelijk rendement omvat meer dan ontvangen rente of dividend; waardeveranderingen en kosten worden volgens specifieke definities behandeld.
Deze calculator vergelijkt niet met werkelijk rendement. Voor een degelijke administratie bewaart u begin- en eindwaarden, stortingen, onttrekkingen, rente, dividend, huur, verkoopgegevens en schuldinterest. Bij vastgoed kan eigen gebruik of verhuur een bijzondere rendementsbepaling opleveren. Gebruik het officiële hulpmiddel zodra de Belastingdienst de 2026-route openstelt en laat een adviseur meekijken bij buitenlandse bezittingen, trusts, omvangrijke vastgoedportefeuilles of discussie over eigendom.
Voorlopige aanslag aanpassen
Verandert uw geschatte inkomen of blijkt de peildatumwaarde anders dan in de voorlopige aanslag, dan kunt u beoordelen of wijzigen nodig is. Een maandreserve uit deze pagina helpt liquiditeit plannen, maar betalingstermijnen volgen de aanslag. Zet niet automatisch één twaalfde apart wanneer u al via loonheffing, eerdere termijnen of een voorlopige teruggaaf verrekent. Bekijk het totaal van uw inkomstenbelasting.
De effectieve belasting als percentage van de rendementsgrondslag is een uitkomst, geen wettelijk tarief. Bij alleen spaargeld is zij doorgaans lager dan bij dezelfde waarde aan overige bezittingen. Gebruik dit cijfer om scenario’s te begrijpen, niet als beleggingsadvies. Belasting mag niet het enige criterium zijn voor risico, spreiding, rendement of liquiditeit.
Veelgestelde vragen over box 3
Hoeveel spaargeld is belastingvrij in 2026?
Het algemene heffingsvrije vermogen is € 59.357 zonder fiscale partner en € 118.714 gezamenlijk met fiscale partner. Specifieke vrijstellingen en de classificatie van vermogen kunnen daarnaast relevant zijn.
Betaal ik 36% over mijn spaargeld?
Nee. De 36% geldt over het berekende voordeel uit sparen en beleggen. Spaargeld gebruikt in de voorlopige methode 1,28% fictief rendement, waarna het belaste aandeel wordt toegepast.
Welke waarde gebruik ik voor een tweede woning?
Dat hangt af van ligging en verhuur. Voor Nederlands vastgoed is vaak de WOZ-waarde relevant en bij marktconforme verhuur kan een leegwaarderatio gelden. Controleer de officiële waarderingsregels.
Zijn alle schulden aftrekbaar?
Nee. Alleen box 3-schulden tellen, en pas boven € 3.800 per persoon. Een eigenwoningschuld in box 1 mag niet nogmaals worden afgetrokken.
Wat als mijn werkelijk rendement lager is?
De voorlopige aanslag kan dat nog niet kennen. Bewaar bewijs en volg bij de aangifte 2026 de officiële route voor werkelijk rendement; de Belastingdienst kan het box 3-inkomen aanpassen.
References
- Belastingdienst. (2026). Berekening box 3-inkomen op de voorlopige aanslag 2026.
- Belastingdienst. (2026). Tarieven en heffingsvrij vermogen voorlopige aanslag 2026.
- Belastingdienst. (2026). Wat is mijn werkelijk rendement?
- Rijksoverheid. (2026). Belastingplan 2026: box 3-wijzigingen.