Van omzet naar fiscale winst

Een ZZP’er betaalt geen inkomstenbelasting over de omzet, maar over de fiscale winst en eventuele andere box 1-inkomsten. Begin met omzet exclusief btw en trek zakelijke kosten af die aan 2026 zijn toe te rekenen. Privéopnamen zijn geen zakelijke kosten; zij veranderen het ondernemingsvermogen maar niet rechtstreeks de winst. Omgekeerd is een privéstorting geen omzet.

De commerciële winst kan afwijken van de fiscale jaarwinst. Afschrijving verdeelt de aanschafkosten van een bedrijfsmiddel over jaren. Voorraad en onderhanden werk vragen waardering. Een auto, werkruimte thuis, gemengde telefoonrekening, lunch en representatiekosten hebben eigen beperkingen. Deze calculator neemt het ingevoerde kostentotaal als reeds fiscaal beoordeeld en voert geen bonnetjescontrole uit.

Geen ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel of een btw-nummer maakt iemand niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting. Zelfstandigheid, ondernemersrisico, continuïteit, omvang en meerdere opdrachtgevers kunnen meewegen. Wie resultaat uit overig werk heeft, gebruikt geen zelfstandigenaftrek en geen mkb-winstvrijstelling. Kies in dat geval “geen zelfstandigenaftrek” niet als volledige oplossing: ook de automatische mkb-vrijstelling van deze ondernemingsmodule past dan juridisch niet. Gebruik daarvoor een resultaat-uit-overig-werkberekening in de officiële aangifte.

Zelfstandigenaftrek en startersaftrek in 2026

De zelfstandigenaftrek is in 2026 € 1.200 voor een ondernemer die aan het urencriterium voldoet en aan het begin van het jaar nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt. De reguliere aftrek is niet hoger dan de winst vóór ondernemersaftrek. Een niet-benut deel kan onder voorwaarden in negen volgende jaren worden verrekend. De calculator begrenst daarom de gewone aftrek op een positieve winst.

De startersaftrek verhoogt de zelfstandigenaftrek met € 2.123 wanneer u in één of meer van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer was en in die periode niet vaker dan twee keer zelfstandigenaftrek toepaste. Voor starters geldt de winstbegrenzing van de zelfstandigenaftrek niet op dezelfde manier; de combinatie kan dus een verlies veroorzaken. Selecteer de optie alleen wanneer beide voorwaarden aantoonbaar zijn.

Het urencriterium is meer dan facturabele tijd

Administratie, acquisitie, websiteonderhoud, vakinhoudelijke voorbereiding en reistijd voor de onderneming kunnen meetellen als zij aannemelijk zijn. U moet in beginsel minimaal 1.225 uur besteden én meer tijd aan de onderneming dan aan ander werk. Voor een starter die in een van 2021 tot en met 2025 geen ondernemer was, vervalt die tweede eis mogelijk, maar niet de grens van 1.225 uur. Starten op 1 juli halveert de ureneis dus niet.

Mkb-winstvrijstelling werkt ook bij verlies

Na de ondernemersaftrek berekent de aangifte 12,7% mkb-winstvrijstelling. Bij een positieve winst verlaagt die de belastbare winst. Bij een negatieve winst wordt 12,7% van het verlies als correctie toegevoegd, waardoor het fiscale verlies kleiner wordt. De calculator gebruikt daarom voor beide tekens dezelfde factor van 87,3% in plaats van de vrijstelling bij verlies simpelweg op nul te zetten.

U hoeft voor de mkb-winstvrijstelling niet aan het urencriterium te voldoen, maar u moet wel ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn. Een medegerechtigde of winstdelende geldverstrekker krijgt de vrijstelling niet over dat deel. Ook is het belastingvoordeel van ondernemersaftrek en mkb-vrijstelling in 2026 bij hoge inkomens beperkt tot 37,56%. Een grondslagverlaging tegen 49,50% is daardoor niet volledig evenveel waard als het hoogste schijftarief suggereert.

Arbeidskorting gebruikt de winst vóór aftrek

Voor de arbeidskorting telt winst uit onderneming vóór ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling mee. Daarom gebruikt deze module de ruwe winst plus het apart ingevoerde andere arbeidsinkomen. Dat bedrag kan hoger zijn dan het uiteindelijk belastbare box 1-inkomen. Het verschil is geen fout: arbeidskorting en belastinggrondslag hebben verschillende wettelijke definities.

Inkomstenbelasting en heffingskortingen

De belastbare winst wordt opgeteld bij het ingevoerde andere box 1-inkomen. Voor iemand die heel 2026 onder de AOW-leeftijd blijft, gelden 35,75% tot € 38.883, 37,56% over het daaropvolgende deel tot € 78.426 en 49,50% daarboven. De algemene heffingskorting hangt af van het totale verzamelinkomen; deze vereenvoudiging veronderstelt dat er geen box 2- of box 3-inkomen naast staat.

De arbeidskorting volgt de officiële 2026-opbouw en -afbouw. Bij lage winst bouwt zij op, rond het middensegment bereikt zij een maximum en vanaf € 45.592 arbeidsinkomen daalt zij. Daardoor is een vast reserveringspercentage niet voor iedere winst even nauwkeurig. De calculator rekent de volledige jaarschijven uit en laat zien hoeveel van de berekende belasting na algemene heffingskorting en arbeidskorting resteert.

Zvw komt met een aparte aanslag

Naast inkomstenbelasting betaalt een ondernemer doorgaans de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet via een afzonderlijke aanslag. In 2026 is het eigen bijdragepercentage 4,85% en het maximumbijdrage-inkomen € 79.409. De nominale zorgpremie aan de verzekeraar staat hier los van en is geen tweede keer in deze berekening opgenomen.

Hebt u ook loon waarover een werkgever de Zvw-heffing al heeft betaald, dan vermindert dat de resterende maximumruimte. Bij € 40.000 loon resteert maximaal € 39.409 voor de ondernemersgrondslag. Daarom is er een invoerveld “al benutte Zvw-grondslag”. De raming vermenigvuldigt de kleinste van positieve belastbare winst en resterende ruimte met 4,85%.

Waarom een aparte belastingreserve?

Een ondernemer heeft geen werkgever die automatisch voldoende loonheffing inhoudt. Reserveer ontvangen btw apart voor de btw-aangifte en zet daarnaast geld weg voor inkomstenbelasting en Zvw. Het resultaatvak toont het gezamenlijke bedrag na een al betaalde voorlopige aanslag. Deel het door twaalf voor een begrotingsritme, maar herbereken per kwartaal wanneer omzet of kosten sterk wisselen.

Bij het standaardscenario van € 85.000 omzet en € 25.000 kosten is de winst € 60.000. Met gewone zelfstandigenaftrek resteert € 58.800 vóór de mkb-vrijstelling en € 51.332,40 belastbare winst. De arbeidskorting kijkt toch naar € 60.000. De Zvw-raming gebruikt € 51.332,40 als bijdragegrondslag wanneer nog geen maximumruimte door loon is benut.

Praktische controle van een ZZP-berekening

Sluit eerst de omzet aan op facturen, kas, betaalprovider en bank. Controleer daarna of btw uit de omzet en kosten is gehaald voor zover die verrekenbaar is. Loop afschrijvingen, privégebruik, kilometers, werkruimte en vooruitbetaalde bedragen langs. Een verschil in fiscale winst werkt door in belasting, arbeidskorting, Zvw en soms toeslagen.

Vergelijk de reservering niet rechtstreeks met banksaldo. Investeringen kunnen wel geld kosten maar slechts via afschrijving in de jaarwinst komen. Aflossing van een zakelijke lening verlaagt cash maar is geen kostenpost; rente kan dat wel zijn. Onbetaalde verkoopfacturen kunnen bij het factuurstelsel al omzet vormen. Daarom is “ontvangsten min betalingen” niet altijd dezelfde maatstaf als fiscale winst.

Voorlopige aanslag actualiseren

Als de prognose duidelijk afwijkt van de bestaande voorlopige aanslag, kunt u deze wijzigen in Mijn Belastingdienst. Gebruik een realistische jaarverwachting en trek eerdere betalingen slechts één keer af. Een teruggave uit een vorige periode is geen betaling voor 2026. Bewaar de berekening met de onderliggende winstprognose, zodat u bij de volgende update ziet welke aanname veranderde. Noteer ook welke opdrachten nog onzeker zijn en maak een tweede scenario zonder die omzet. Zo blijft de reservering bruikbaar wanneer een klant uitstelt of annuleert.

Veelgestelde vragen over ZZP-belasting

References

1. Belastingdienst. (2026). Ondernemersaftrek, urencriterium en mkb-winstvrijstelling 2026.
2. Belastingdienst. (2026). Mkb-winstvrijstelling 2026.
3. Belastingdienst. (2026). Percentage en maximumbijdrage-inkomen Zvw.
4. Belastingdienst. (n.d.). Wat telt als arbeidsinkomen?.