Wettelijke rente berekenen voor Nederland in 2026
Bereken wettelijke rente per kalenderdag over een openstaande hoofdsom, met een optionele tussentijdse betaling en jaarlijkse kapitalisatie. Kies 4% voor een niet-handelstransactie of 10,15% voor een handelstransactie volgens de tarieven die op 16 juli 2026 gelden. Voor perioden waarin het percentage verandert, moet je de berekening per tariefperiode splitsen.
Bereken rente van eerste rentedag tot en met einddatum
Welk percentage geldt in 2026?
De wettelijke rente voor niet-handelstransacties is sinds 1 januari 2026 4% per jaar. Deze categorie geldt bij overeenkomsten waarbij een particulier of consument partij is, bijvoorbeeld consument tegenover winkel of inwoner tegenover gemeente. Het percentage daalde op 1 januari 2026 van 6% naar 4%.
De wettelijke handelsrente is sinds 1 juli 2025 10,15% per jaar. Zij hoort bij handelstransacties tussen bedrijven of tussen bedrijven en overheidsorganisaties. De kwalificatie volgt uit de rechtsverhouding, niet uit de voorkeur voor het hoogste tarief. Een koop door een consument bij een onderneming blijft een niet-handelstransactie.
| Categorie | Tarief geldig op 16 juli 2026 | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Niet-handel | 4% sinds 1 januari 2026 | Consument–winkel of particulier–overheid |
| Handel | 10,15% sinds 1 juli 2025 | Bedrijf–bedrijf of bedrijf–overheid |
Vanaf welke dag loopt wettelijke rente?
Wettelijke rente is schadevergoeding wegens te late betaling. De eerste rentedag hangt af van opeisbaarheid en verzuim. Soms is een fatale betalingstermijn afgesproken en begint verzuim automatisch na het verstrijken daarvan. In andere gevallen is een correcte ingebrekestelling met een redelijke hersteltermijn nodig. Bij schadevergoeding, loon, consumentenkoop of een rechterlijke uitspraak kunnen bijzondere regels gelden.
Voer daarom niet zonder juridische controle de factuurdatum in. De module vraagt expliciet om de eerste dag waarover rente loopt. De einddatum wordt meegeteld. Wil je rente berekenen tot de dag vóór betaling, kies dan die voorafgaande datum. Leg in een specificatie uit welke conventie is gebruikt, zodat één dag verschil niet verborgen blijft.
Dagberekening met een schrikkeljaar
Voor iedere kalenderdag berekent de module hoofdsom maal jaarpercentage gedeeld door het aantal dagen in dat kalenderjaar. Voor 2026 is de noemer 365; voor een schrikkeljaar zoals 2028 is dat 366. Hierdoor kan een periode over de jaarwisseling twee dagtarieven bevatten, ook wanneer het jaarpercentage gelijk blijft.
Dagrente = openstaande rentebasis × jaarpercentage ÷ 365, of ÷ 366 in een schrikkeljaar. De uitkomst per dag blijft ongerond; alleen de presentatie wordt op eurocenten afgerond.
Vroegtijdig afronden kan bij lange perioden of grote vorderingen een zichtbaar verschil geven. De calculator houdt interne centfracties vast, telt iedere dag op en rondt pas bij het tonen af. Een deurwaarder of rechtbanksoftware kan een andere inclusieconventie of afrondingsmethode volgen; vergelijk daarom ook start- en einddag.
Jaarlijkse kapitalisatie van rente
Artikel 6:119 lid 2 BW bepaalt in hoofdlijnen dat een bedrag waarover wettelijke rente wordt berekend na afloop van ieder jaar wordt vermeerderd met de over dat jaar verschuldigde rente. Daarna loopt rente over de verhoogde basis. Dit is jaarlijkse kapitalisatie, niet dagelijkse of maandelijkse samengestelde rente.
De module kapitaliseert op iedere kalenderverjaardag van de eerste rentedag. Begint de rente op 15 januari 2026, dan wordt de tot en met 14 januari 2027 opgebouwde rente vóór de berekening van 15 januari 2027 bij de rentebasis gevoegd. Bij 29 februari gebruikt de jaarkalender de laatste geldige dag in een niet-schrikkeljaar als technische verjaardag.
Tussentijdse betaling: eerst kosten, rente en hoofdsom
Volgens de algemene toerekeningsvolgorde van artikel 6:44 BW strekt een betaling in beginsel eerst in mindering op kosten, daarna op verschenen rente en ten slotte op de hoofdsom. Deze calculator bevat geen kostensaldo. Zij wijst een tussentijdse betaling daarom eerst toe aan de sinds de laatste kapitalisatie opgebouwde rente en vervolgens aan de openstaande rentebasis.
De betaling wordt verwerkt aan het begin van de gekozen betaaldag; over het daarna resterende bedrag loopt die dag rente. Was de betaling juridisch pas aan het einde van de dag beschikbaar, dan kan één dag extra rente passend zijn. Een betaling groter dan rente plus hoofdsom wordt niet als negatief saldo weergegeven.
Periode met een tariefwijziging splitsen
Wettelijke percentages kunnen wijzigen. De niet-handelsrente was in 2025 6% en is vanaf 1 januari 2026 4%. Een vordering die beide jaren bestrijkt mag niet volledig tegen 4% of 6% worden berekend. Splits de periode op de wijzigingsdatum, neem het eindsaldo van het eerste segment over en houd de jaarlijkse kapitalisatiegeschiedenis consistent.
De module gebruikt één vast percentage voor de hele ingevoerde periode. Kies ‘eigen percentage’ wanneer je een gecontroleerd historisch segment berekent. Bij een lange periode maak je een tabel per wettelijke tariefperiode met begindatum, einddatum, hoofdsom, betalingen en rente. Zo blijft de specificatie controleerbaar.
Wettelijke rente is iets anders dan incassokosten
Rente vergoedt vertraging in betaling. Buitengerechtelijke incassokosten vergoeden werkzaamheden om betaling te verkrijgen. Beide kunnen naast de hoofdsom verschuldigd zijn, maar hebben een andere grondslag en berekening. Voor consumenten is doorgaans een correcte veertiendagenbrief nodig voordat incassokosten ontstaan.
Tel incassokosten niet op bij de rentebasis zonder juridische grondslag. Kosten, proceskosten, contractuele boete, wettelijke rente en handelsrente kunnen verschillend ingaan. Gebruik de afzonderlijke incassokostencalculator en maak daarna één betalingsspecificatie met elke post apart.
Contractuele rente en maximale kredietvergoeding
Partijen kunnen een contractuele rente zijn overeengekomen. Of die voorrang heeft en geldig is, hangt af van overeenkomst, algemene voorwaarden en consumentenbescherming. De wettelijke rente is niet automatisch het maximum voor iedere schuld. Voor consumptief krediet bestaat een afzonderlijke maximale kredietvergoeding; die bedraagt sinds 1 januari 2026 12%, opgebouwd uit wettelijke rente plus acht procentpunten.
Gebruik die 12% niet als wettelijke vertragingsrente voor een gewone consumentenvordering. Het is een grens voor kredietvergoeding. Belastingrente, invorderingsrente en rente over alimentatieachterstanden kunnen eveneens bijzondere regels hebben. Kies ‘eigen percentage’ alleen nadat je de juiste rechtsgrond hebt vastgesteld.
Voorbeeld van een transparante specificatie
Stel dat €10.000 openstaat, de eerste rentedag 15 januari 2026 is en op 1 april €2.000 wordt betaald. Bij 4% bouwt tot de betaaldag rente op over €10.000. De betaling wordt eerst tegen die rente afgeboekt; alleen het restant vermindert de hoofdsom. Vanaf 1 april rekent de module over de lagere basis tot en met 16 juli 2026.
Neem in een sommatie of afrekening minimaal de grondslag, categorie, percentages met geldigheidsdata, eerste rentedag, einddag, alle betalingen en de toerekening op. Een los eindbedrag zonder dagentelling is lastig te verifiëren en vergroot de kans op discussie.
Vonnis, overeenkomst en administratie naast elkaar leggen
Een rechterlijk dictum kan bepalen over welk bedrag, vanaf welke datum en tot welk moment rente verschuldigd is. Soms staat er wettelijke rente over proceskosten vanaf een andere datum dan over de hoofdsom. Lees het dictum woordelijk en maak afzonderlijke renteregels wanneer grondslagen of startdagen verschillen. Een calculator kan een onjuiste juridische invoer niet herkennen.
Bij facturen controleer je eerst de overeengekomen vervaldag, algemene voorwaarden, herinnering en ontvangst van een ingebrekestelling. Bewaar bankafschriften met valutadatum voor iedere deelbetaling. Noteer ook creditnota’s, verrekening en kwijtschelding, want zij kunnen de rentebasis veranderen zonder dat geld wordt overgemaakt.
Maak voor controle een doorlopende saldostaat: openingshoofdsom, dagrente per tariefperiode, gekapitaliseerde jaarrente, betaling naar rente, betaling naar hoofdsom en eindsaldo. Laat de wederpartij weten tot welke concrete datum het bedrag is berekend. Als betaling later plaatsvindt, komt er nog rente bij; een afrekening zonder peildatum is daarom onvolledig.
Veelgestelde vragen over wettelijke rente
Hoe hoog is de wettelijke rente in 2026?
Voor niet-handelstransacties is het tarief sinds 1 januari 2026 4%. Voor handelstransacties geldt sinds 1 juli 2025 10,15%. Controleer altijd of later een nieuw percentage is ingegaan.
Geldt handelsrente als één partij een consument is?
In het algemeen niet. Handelsrente hoort bij transacties tussen bedrijven en/of overheidsorganisaties. Een consumentenovereenkomst valt onder de niet-handelsrente.
Wordt wettelijke rente samengesteld?
Ja, maar niet maandelijks. Na ieder verstreken jaar wordt de verschuldigde rente in beginsel bij het bedrag gevoegd waarover vervolgens wettelijke rente loopt.
Hoe verwerk ik meerdere betalingen?
Deze module ondersteunt één betaling. Voor meerdere betalingen splits je de berekening op iedere betaaldatum en neem je het resterende saldo over, of gebruik je professionele dossierberekening.
Mag ik rente en incassokosten beide vragen?
Dat kan onder voorwaarden, maar het zijn aparte posten met verschillende regels. Maak een afzonderlijke berekening en controleer bij consumenten de vereiste veertiendagenbrief.
Waarom wijkt één dag af van een andere calculator?
De startdag, einddag, betaaldag en inclusieconventie kunnen verschillen. Deze module telt de gekozen eerste en laatste rentedag mee en verwerkt een betaling vóór de rente van die betaaldag.
References
- Rijksoverheid – Hoe hoog is de wettelijke rente?, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor 4% niet-handel en 10,15% handel en de categorieën.
- Wetten.nl – Besluit vaststelling wettelijke rente, geldend vanaf 1 januari 2026 en geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor 4% volgens artikel 6:119 BW.
- Rijksoverheid – Verlaging wettelijke rente per 1 januari 2026, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor daling van 6% naar 4%.
- Rijksoverheid – Maximale kredietvergoeding, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor het onderscheid en 12% vanaf 2026.