Kalkulator schodów prostych
Dobierz liczbę podstopnic do wysokości kondygnacji, oblicz rzeczywistą wysokość i szerokość stopnia, bieg poziomy, kąt oraz długość policzka. Panel odnosi wynik do polskich warunków technicznych dla wybranej kategorii budynku.
Wymiary między gotowymi podłogami
Jak powstaje propozycja liczby stopni?
Kalkulator dzieli wysokość pomiędzy gotowymi podłogami przez docelową wysokość podstopnicy i zaokrągla liczbę podstopnic do najbliższej liczby całkowitej. Następnie sprawdza limit wysokości z §68 warunków technicznych. Jeżeli wybrany podział dałby zbyt wysoki stopień, liczba podstopnic jest zwiększana do najbliższej wartości spełniającej limit.
Rzeczywista wysokość h to pełna wysokość kondygnacji podzielona przez liczbę podstopnic. Szerokość stopnicy s wynika z wybranej wartości równania 2h+s, która musi mieścić się od 60 do 65 cm. Wynik jest wstępną geometrią prostego biegu, a nie dokumentacją konstrukcyjną.
Podstopnica i stopnica to nie to samo
Podstopnica opisuje pionowe podniesienie między kolejnymi poziomami, a stopnica jest poziomą powierzchnią, na której stawia się stopę. Między dwiema gotowymi podłogami liczba podstopnic zwykle jest o jeden większa niż liczba drewnianych lub betonowych stopnic biegu, ponieważ górna podłoga pełni rolę ostatniej powierzchni poziomej.
Dla 16 podstopnic kalkulator przyjmuje 15 stopnic i mnoży ich szerokość przez 15, aby otrzymać bieg poziomy. Jeśli projekt ma inną geometrię zakończenia, podest albo stopień wbudowany w strop, rozpisz poziomy indywidualnie.
Wzór 2h+s od 60 do 65 cm
Polskie warunki techniczne wskazują dla stałych schodów wewnętrznych zależność 2h+s = 0,60–0,65 m. Dwie wysokości i jedna szerokość mają tworzyć wartość w tym przedziale. Kalkulator domyślnie używa 63 cm, lecz pozwala wybrać dowolną wartość od 60 do 65.
Przy h = 17,5 cm i sumie 63 cm szerokość s wynosi 28 cm. Zwiększenie h przy tej samej sumie zmniejsza s. Samo trafienie w równanie nie rozwiązuje wszystkich wymagań: trzeba jeszcze sprawdzić wysokość maksymalną, szerokość biegu, liczbę stopni, prześwit i szczególne zasady budynku.
Limit wysokości zależy od budynku
W domu jednorodzinnym, zabudowie zagrodowej i mieszkaniu dwupoziomowym maksymalna wysokość stopnia wynosi 19 cm. W budynkach wielorodzinnych, użyteczności publicznej oraz wskazanych obiektach produkcyjnych i usługowych limit wynosi 17,5 cm. W przedszkolu, żłobku i opiece zdrowotnej jest to 15 cm.
Dla garaży wielostanowiskowych i małych obiektów usługowych tabela podaje 19 cm. Schody do kondygnacji podziemnej, pomieszczeń technicznych i poddaszy nieużytkowych mogą mieć maksymalnie 20 cm. Wybierz przeznaczenie rzeczywistego biegu, nie kategorię dającą wygodniejszy wynik.
Wymagania użyte w panelu
| Kategoria | Min. szerokość biegu | Min. spocznik | Maks. h |
|---|---|---|---|
| Dom jednorodzinny / mieszkanie dwupoziomowe | 0,80 m | 0,80 m | 0,19 m |
| Wielorodzinny, publiczny, produkcyjny ponad 10 osób | 1,20 m | 1,50 m | 0,175 m |
| Przedszkole i żłobek | 1,20 m | 1,30 m | 0,15 m |
| Opieka zdrowotna | 1,40 m | 1,50 m | 0,15 m |
| Garaż wielostanowiskowy / usługi do 10 osób | 0,90 m | 0,90 m | 0,19 m |
| Piwnica techniczna / poddasze nieużytkowe | 0,80 m | 0,80 m | 0,20 m |
Szerokość użytkową mierzy się zgodnie z rozporządzeniem między wewnętrznymi krawędziami poręczy albo między wykończoną ścianą i poręczą. Elementy wyposażenia nie mogą jej ograniczać.
Ile stopni może mieć jeden bieg?
W stałym biegu w budynku opieki zdrowotnej dopuszcza się nie więcej niż 14 stopni, a w innych budynkach zasadniczo 17. Rozporządzenie przewiduje wyjątek między innymi dla domów jednorodzinnych, mieszkań dwupoziomowych, zabudowy zagrodowej, rekreacji indywidualnej i dojść do urządzeń technicznych.
Gdy limit obowiązuje i liczba podstopnic go przekracza, panel podaje minimalną liczbę biegów. To nie wyznacza miejsca ani wymiaru spocznika. Podział powinien równomiernie rozłożyć stopnie i uwzględnić otwór, kierunek ruchu oraz konstrukcję.
Bieg poziomy i potrzebne miejsce
Bieg poziomy to liczba stopnic pomnożona przez ich szerokość. Dla 15 stopnic po 28 cm potrzeba 420 cm w rzucie. Wymiar nie obejmuje przestrzeni przed pierwszym stopniem, spocznika, grubości wykończeń, wystających nosków ani tolerancji montażowych.
Jeśli dostępny otwór jest krótszy, nie ściskaj automatycznie stopnic poniżej wartości wynikającej z przepisów. Rozważ zmianę układu na dwa biegi, inne położenie otworu albo korektę koncepcji budynku z projektantem. Zbyt strome schody nie stają się bezpieczne tylko dlatego, że mieszczą się w rzucie.
Kąt nachylenia
Kąt panelu to arctangens ilorazu h/s. Dla 17,5/28 wynosi około 32°. Jest to geometryczny kąt linii łączącej krawędzie stopni, przydatny do porównania wariantów, lecz przepisy w przytoczonych paragrafach kontrolują przede wszystkim wymiary, nie jedną uniwersalną wartość kąta.
Kąt nie uwzględnia kształtu noska, dywanu, antypoślizgowości ani sposobu prowadzenia poręczy. Dwa biegi o tym samym kącie mogą różnić się odczuwalną wygodą, jeśli mają inne detale lub nieregularne stopnie.
Długość policzka schodowego
Dla prostego biegu długość ukośna jest przeciwprostokątną trójkąta o wysokości H i poziomym biegu. Kalkulator stosuje √(H² + bieg²). W przykładzie 280 cm wysokości i 420 cm rzutu daje około 504,78 cm.
To długość geometryczna linii nachylenia, nie długość gotowej belki do zamówienia. Policzek potrzebuje podparć, zakończeń, połączeń, zapasu obróbkowego i przekroju wyznaczonego przez obciążenia. Jego wymiarowanie powinien wykonać konstruktor.
Mierz od gotowej podłogi do gotowej podłogi
Najczęstszy błąd powstaje, gdy wysokość mierzy się przed wykonaniem posadzek, a potem na dole lub górze dochodzą różne warstwy. Wszystkie podstopnice powinny po wykończeniu mieć równą wysokość. Różnica pierwszego albo ostatniego stopnia zwiększa ryzyko potknięcia.
Ustal poziom płytek, parkietu, podkładu i izolacji na obu kondygnacjach. Jeśli warstwy nie są jeszcze znane, traktuj wynik jako wariant i pozostaw możliwość korekty konstrukcji. Po wykonaniu pomiaru kontrolnego przelicz h ponownie.
Schody zewnętrzne
Dla zewnętrznych schodów przy głównych wejściach do budynków wielorodzinnych i użyteczności publicznej szerokość stopni powinna wynosić co najmniej 35 cm. Jeden bieg zewnętrzny nie powinien mieć więcej niż 10 stopni. Te warunki nie są automatycznie modelowane przez wybór kategorii wewnętrznej.
Na zewnątrz dochodzą spadki odprowadzające wodę, mrozoodporność, antypoślizgowość i odporność materiału. Wymiar h/s trzeba pogodzić z poziomami terenu i wejścia. Nie kopiuj wyniku schodów wewnętrznych do strefy wejściowej bez odrębnej oceny.
Schody zabiegowe, wachlarzowe i kręcone
W stopniach wachlarzowych szerokość co najmniej 25 cm jest oceniana w określonym miejscu, a w zabiegowych i kręconych trzeba ją zapewnić nie dalej niż 40 cm od poręczy wewnętrznej lub słupa. Prosty iloczyn stopnic nie opisuje zmiennej szerokości klina.
W budynkach opieki zdrowotnej schodów zabiegowych i wachlarzowych przeznaczonych dla ruchu pacjentów nie wolno stosować. Kalkulator projektuje tylko prostą geometrię. Dla łuku albo zabiegu potrzebny jest rzut z linią przejścia i kontrolą każdej stopnicy.
Prześwit, otwór i strop
Nawet poprawny bieg może nie pasować pod stropem. Trzeba sprawdzić prześwit nad linią ruchu, długość i szerokość otworu, grubość stropu, belki, instalacje oraz miejsce na balustradę. Panel zna tylko wysokość całkowitą i nie ma geometrii otoczenia.
Nie wycinaj otworu na podstawie kalkulatora: ingerencja w strop wymaga projektu konstrukcyjnego. Otwór wpływa na nośność, usztywnienie i drogę ewakuacyjną. W budynku istniejącym trzeba dodatkowo rozpoznać faktyczny układ elementów.
Balustrady, poręcze i bezpieczeństwo
Wysokość i konstrukcja balustrad, maksymalne prześwity, poręcze oraz ich przedłużenia podlegają dalszym wymaganiom zależnym od budynku. Kalkulator nie ocenia ryzyka wspinania się dzieci, przechodzenia przedmiotów między elementami ani obciążenia poziomego balustrady.
Powierzchnia stopni powinna ograniczać poślizg, a krawędzie w określonych budynkach muszą wyróżniać się kontrastem. Oświetlenie powinno ujawniać różnicę poziomów bez olśnienia. Wygodny wymiar geometryczny jest tylko jednym elementem bezpiecznych schodów.
Jak porównać dwa warianty?
Zmień wysokość docelową o kilka milimetrów i obserwuj, czy liczba podstopnic przeskakuje o jeden. Mniejsza h zwiększa liczbę stopni i zwykle wydłuża bieg, ale może poprawić wygodę. Większa h skraca układ, dopóki nie przekroczy limitu.
Porównuj rzeczywiste h, s, bieg, liczbę stopni na bieg i potrzebę spocznika. Nie wybieraj wariantu wyłącznie po najkrótszym policzku. Ostatecznie wszystkie podstopnice danego biegu powinny być powtarzalne, a projekt musi mieścić się w konstrukcji i komunikacji budynku.
Zaokrąglenia i wykonanie na budowie
Wyniki są pokazywane do setnych części centymetra, lecz wykonawca nie powinien niezależnie zaokrąglić każdej podstopnicy w górę. Suma drobnych zmian mogłaby nie zgodzić się z wysokością kondygnacji. Najpierw ustala się pełny podział, a następnie kontroluje wszystkie poziomy od jednej bazy pomiarowej.
Materiał także ma tolerancję: klej, okładzina i podkład zmieniają gotowy wymiar. Przed montażem przygotuj tabelę wysokości kolejnych krawędzi od poziomu zero. Pomiar końcowy powinien obejmować pierwszy i ostatni stopień, które najłatwiej zniekształcić przez warstwy podłóg.
Najczęstsze pytania o kalkulator schodów
Ile stopni potrzeba na wysokość 280 cm?
Przy docelowych 17,5 cm wychodzi 16 podstopnic po 17,5 cm oraz zwykle 15 stopnic pomiędzy podłogami.
Co oznacza wzór 2h+s?
Dwie wysokości podstopnicy plus szerokość stopnicy powinny dla schodów wewnętrznych wynosić od 60 do 65 cm.
Czy wynik zawiera spocznik?
Nie w długości biegu. Panel wskazuje minimalną szerokość spocznika i potrzebę podziału, lecz jego geometrię trzeba zaprojektować osobno.
Czy mogę użyć wyniku do zamówienia policzka?
Nie bez projektu. Pokazana długość jest geometryczna i nie zawiera połączeń, podparć, zapasów ani wymiarowania nośności.
Dlaczego liczba stopnic jest mniejsza od podstopnic?
Górna gotowa podłoga pełni rolę ostatniego poziomu, dlatego między kondygnacjami zwykle jest o jedną stopnicę mniej.
Czy zasady dla schodów zewnętrznych są takie same?
Nie. Dochodzą między innymi ograniczenie 10 stopni w biegu i wymóg szerokości stopnia 35 cm przy wskazanych głównych wejściach.