Wat is solvabiliteit?

Solvabiliteit beschrijft in hoeverre een onderneming met eigen vermogen is gefinancierd en verliezen kan opvangen voordat schuldeisers worden geraakt. De meest gebruikte eenvoudige balansratio deelt eigen vermogen door het totale vermogen. Zij kijkt naar de vermogensstructuur op één datum, niet naar de kasstand van morgen.

Een positief percentage betekent niet automatisch dat alle schulden betaald kunnen worden. Betalingsvermogen op korte termijn heet liquiditeit en hangt af van beschikbare cash en vervaldata. Een bedrijf kan solvabel maar tijdelijk illiquide zijn, of liquide geld hebben terwijl het eigen vermogen negatief is.

Basisformule met het voorbeeld

Solvabiliteit = eigen vermogen ÷ balanstotaal × 100%. Het balanstotaal is in deze module de som van eigen vermogen, achtergestelde lening, voorzieningen en lang- en kortlopende schulden.

De voorbeeldfinanciering telt op tot € 920.000. Het eigen vermogen van € 250.000 gedeeld door dit totaal is 27,1739 procent. De overige € 670.000 bestaat uit de achtergestelde lening, voorzieningen en gewone schulden. Samen zijn eigen en vreemd vermogen honderd procent van de financieringszijde.

Waarom het balanstotaal wordt opgebouwd

Een balans moet aan activa- en passivazijde gelijk zijn. Door het totaal uit de ingevoerde financieringsposten op te bouwen voorkomt de calculator dat een los opgegeven balanstotaal niet aansluit. Vergelijk de uitkomst wel met het officiële totaal op de balans.

Een verschil kan wijzen op ontbrekende posten, minderheidsbelangen, overlopende posten of een verkeerd teken. Gebruik geconsolideerde bedragen niet samen met enkelvoudige schulden. Kies één entiteit en één balansdatum.

Eigen vermogen kan negatief zijn

De module accepteert negatief eigen vermogen. Dan kunnen opgebouwde verliezen groter zijn dan ingebracht kapitaal en reserves. De solvabiliteit wordt negatief en het berekende balanstotaal moet nog steeds positief blijven om als balansverhouding te worden gelezen.

Negatief eigen vermogen vraagt context en mogelijk snelle actie. Waardering, continuïteit, aandeelhouderssteun, winstherstel en afspraken met financiers zijn relevant. Een rekenpercentage vervangt geen beoordeling door accountant, financier of insolventiespecialist.

Achtergestelde lening blijft vreemd vermogen

Een achtergestelde lening wordt bij faillissement pas na bepaalde andere schuldeisers terugbetaald. Een financier kan haar onder voorwaarden gedeeltelijk als risicodragend of garantievermogen beschouwen. Juridisch en boekhoudkundig blijft zij meestal een schuld en hoort zij niet zonder meer bij eigen vermogen.

Daarom toont de module twee ratio’s. De basis gebruikt alleen boekhoudkundig eigen vermogen. De aangepaste variant telt de achtergestelde lening in de teller, maar laat het balanstotaal gelijk. Gebruik die tweede waarde alleen wanneer de relevante bankdefinitie dit expliciet toestaat.

Voorzieningen en schulden

Een voorziening is een verplichting waarvan omvang of moment onzeker kan zijn, bijvoorbeeld voor groot onderhoud, reorganisatie of garantie. Zij is geen vrije reserve. Deze calculator rekent voorzieningen daarom buiten eigen vermogen en binnen het totaal van externe verplichtingen.

Lang- en kortlopende schulden worden voor de basisratio samengeteld. De looptijd beïnvloedt vooral liquiditeit en herfinancieringsrisico, maar beide zijn vreemd vermogen. Controleer of het kortlopende deel van een langlopende lening juist is geclassificeerd.

Tastbare solvabiliteit

Tastbare solvabiliteit = (eigen vermogen − immateriële activa) ÷ (balanstotaal − immateriële activa) × 100%.

Goodwill, geactiveerde ontwikkeling en andere immateriële posten kunnen bij gedwongen verkoop weinig of onzekere opbrengst hebben. Het voorbeeld trekt € 100.000 aan beide zijden af en geeft € 150.000 tastbaar eigen vermogen op € 820.000 tastbare activa: ongeveer 18,2927 procent.

De strengere ratio is geen officiële universele norm

Banken en analisten kunnen “tangible net worth” of gecorrigeerd eigen vermogen anders definiëren. Sommigen trekken ook rekening-courant met aandeelhouders, latente belastingvorderingen of andere zachte activa af. Gebruik de contractuele definitie als een convenant moet worden getest.

De hier gebruikte formule is transparant en educatief. Noem bij rapportage exact welke immateriële boekwaarde is afgetrokken. Vergelijk geen tastbare ratio met een gewone solvabiliteitsnorm zonder dit verschil te vermelden.

Vreemd vermogen ten opzichte van eigen vermogen

De debt-to-equity-verhouding deelt alle in deze module externe financiering en voorzieningen door eigen vermogen. € 670.000/€ 250.000 = 2,68. Voor iedere euro eigen boekwaarde is er dus € 2,68 aan overige financiering en voorzieningen.

Bij nul of negatief eigen vermogen verliest deze veelvoud zijn gewone betekenis en toont de module geen bruikbare ratio. Een negatief getal zou niet betekenen dat er “negatieve schuld” is. Kijk dan naar absolute tekorten en herstelplan.

Afstand tot een eigen doel

Bij een doel van dertig procent en een gelijk balanstotaal is € 276.000 eigen vermogen nodig. Het voorbeeld heeft € 250.000 en komt € 26.000 tekort. Deze rekensom veronderstelt dat alleen de classificatie of winstreserve verandert zonder balansgroei.

Nieuw aandelenkapitaal verhoogt zowel eigen vermogen als cash en dus ook het balanstotaal. Om exact dertig procent na een nieuwe storting te bereiken, moet je x oplossen uit (eigen + x)/(totaal + x) = doel. De eenvoudige doelafstand is daarom een diagnose bij constant totaal, geen financieringsvoorstel.

Solvabiliteit verbeteren

Ingehouden winst, kapitaalstorting en omzetting van schuld in aandelen kunnen de eigen-vermogenspositie versterken. Verlies, dividend en afwaardering doen het omgekeerde. Verkoop van een actief en aflossing met dezelfde boekwaarde kan het balanstotaal verkleinen en de ratio verhogen, maar ook productiecapaciteit beïnvloeden.

Beoordeel iedere maatregel op kasstroom, zeggenschap, belasting en bedrijfsstrategie. Een ratio cosmetisch verbeteren vlak vóór de balansdatum lost een onrendabel bedrijfsmodel niet op.

Herwaardering en stille reserves

Marktwaarde van vastgoed of onderneming kan hoger zijn dan boekwaarde, terwijl zelf opgebouwde merkwaarde niet op de balans staat. Omgekeerd kan een activum te hoog zijn gewaardeerd. Boekhoudkundige solvabiliteit is daarom niet gelijk aan economische verkoopwaarde.

Voeg stille reserves niet informeel toe zonder rekening te houden met verkoopkosten, belasting en waarderingsonzekerheid. Maak eventueel een afzonderlijke marktwaardebalans en houd die duidelijk gescheiden van de gepubliceerde jaarrekening.

Normen verschillen per branche en financier

KVK beschrijft solvabiliteit als eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen, maar een “gezond” percentage hangt af van kapitaalintensiteit, voorspelbaarheid, activa, ondernemingfase en risico. Banken kunnen een eigen minimum en correcties in de leningsovereenkomst vastleggen.

Vergelijk met meerdere jaren en relevante branchegenoten op dezelfde grondslag. Een dalende trend door opeenvolgende verliezen verdient aandacht, ook als een algemene grens nog niet is overschreden.

Solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit samen

Solvabiliteit kijkt naar financieringsstructuur. Rentabiliteit kijkt naar resultaat ten opzichte van vermogen. Liquiditeit kijkt naar tijdige betalingen. Een complete financiële beoordeling gebruikt alle drie plus kasstroom, orderpositie en gevoeligheid voor tegenslag.

Een sterke solvabiliteit kan langzaam verslechteren bij structureel verlies. Een lage ratio kan verbeteren door winstgevende groei en winstinhouding. Maak dus niet alleen een foto, maar ook een prognose van resultaat, balans en cash.

Enkelvoudige of geconsolideerde balans

Een holding kan op enkelvoudige basis vooral deelnemingen en intercompanyvorderingen tonen, terwijl de werkmaatschappij personeel, voorraad en bankschuld heeft. Een geconsolideerde balans elimineert onderlinge posities en geeft een ander solvabiliteitsbeeld. Vul daarom nooit eigen vermogen uit de consolidatie in naast schulden uit één dochtermaatschappij.

Financiers kunnen ook hoofdelijke aansprakelijkheid, borgtocht, pandrecht of garanties binnen de groep meewegen. Zulke zekerheden veranderen niet vanzelf de boekhoudkundige ratio, maar wel het kredietrisico. Noteer entiteit, consolidatiekring, garanties en eventuele uitsluitingen wanneer de uitkomst voor een leningaanvraag of convenantcontrole wordt gebruikt.

Veelgestelde vragen over solvabiliteit

References

De Nederlandse basisformule voor solvabiliteit als eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen is gecontroleerd bij KVK: financieringsbegroting. Voor de samenhang met rentabiliteit, balans en levensvatbaarheid is KVK: bepaal de levensvatbaarheid van je bedrijf geraadpleegd. Bronnen geraadpleegd op 16 juli 2026.