Partneralimentatie draait om behoefte én draagkracht

Een ex-partner kan behoefte hebben aan een bijdrage, maar het bedrag kan niet hoger zijn dan wat de andere ex-partner verantwoord kan dragen. De Expertgroep Alimentatie werkt met aanbevelingen om berekeningen voorspelbaarder te maken. Die aanbevelingen zijn geen wet en een rechter kan bij bijzondere feiten afwijken. Een uitkomst zonder loonstroken, aangiften, woonlasten, kinderkosten en verdiencapaciteit blijft daarom een scenario.

De calculator bouwt de analyse in drie plafonds op. Eerst wordt de resterende behoefte van de ontvanger bepaald. Daarna volgt de draagkracht van de betaler. Ten slotte voorkomt een eenvoudige inkomensvergelijking dat de ontvanger door de netto bijdrage meer vrij inkomen krijgt dan de betaler. Het laagste van deze drie bedragen is de getoonde netto indicatie.

Behoefte volgens de hofnorm

De hofnorm wordt vaak gebruikt als globale benadering van de huwelijksgerelateerde behoefte. Zij neemt 60% van het netto gezinsinkomen tijdens het huwelijk nadat het eigen aandeel van de ouders in de kosten van kinderen daarvan is afgetrokken. In het officiële 2026-voorbeeld levert €6.000 netto gezinsinkomen zonder kinderkosten een behoefte van €3.600 per maand op.

Hofnormbehoefte = 60% × maximaal nul van (netto gezinsinkomen tijdens huwelijk − eigen aandeel kosten kinderen). Resterende behoefte = maximaal nul van behoefte − eigen NBI ontvanger.

De hofnorm is geen recht op behoud van iedere oude uitgave. Partijen kunnen een concrete behoeftelijst maken met wonen, voeding, vervoer, zorg, verzekeringen en redelijke persoonlijke kosten. Vul een aantoonbare netto behoefte in als die beter onderbouwd is; anders gebruikt de tool de hofnorm. Inkomen dat de ontvanger redelijkerwijs kan verdienen kan de resterende behoefte verlagen, ook wanneer dat inkomen nog niet feitelijk wordt ontvangen.

Draagkracht van de betalende ex-partner

Het Rapport Alimentatienormen 2026 begint voor partneralimentatie bij het netto besteedbaar inkomen van de onderhoudsplichtige. Daar gaan een gecorrigeerde bijstandsnorm, woonbudget en aanvaarde noodzakelijke lasten vanaf. Wat overblijft is de draagkrachtruimte. Voor partneralimentatie wordt 60% daarvan als draagkracht gebruikt; 40% blijft vrije ruimte voor de betaler.

Het rapportvoorbeeld gebruikt NBI €4.000, een gecorrigeerde bijstandsnorm van €1.365 en woonbudget €1.200. De draagkrachtruimte is dan €1.435 en 60% is €861. De calculator reproduceert dit voorbeeld. Vervolgens trekt zij het aandeel van de betaler in kosten van kinderen af, omdat kinderalimentatie voorrang heeft. Een negatief resultaat wordt nul.

Netto draagkracht partneralimentatie = maximaal nul van [60% × maximaal nul van (NBI betaler − basisbehoefte − wonen − noodzakelijke lasten) − aandeel kinderkosten].

Woonbudget en bijzondere lasten vragen bewijs

In standaardberekeningen kan een forfaitair woonbudget worden gebruikt. Het officiële voorbeeld gebruikt 30% van het NBI. Feitelijke woonlasten vervangen dit niet automatisch. Een hogere last moet redelijk, noodzakelijk en niet vermijdbaar zijn; een te lage feitelijke last kan eveneens aanleiding geven tot discussie. Vul hier het bedrag in dat in jouw juridische berekening daadwerkelijk wordt gehanteerd.

Andere noodzakelijke lasten kunnen bijvoorbeeld een niet verwijtbare schuld of specifieke zorglast zijn, maar niet elke maandelijkse uitgave gaat vóór alimentatie. Dubbel opnemen is een veelgemaakte fout: een kost die al in de gecorrigeerde norm zit hoort niet nogmaals in het aparte lastenveld. Bewaar bewijs en vermeld de einddatum van tijdelijke lasten.

Inkomensvergelijking als derde plafond

Zelfs wanneer behoefte en draagkracht hoger zijn, kan een inkomensvergelijking de bijdrage beperken. Deze tool gebruikt een eenvoudige netto gelijkmaking vóór fiscale brutering: de helft van het verschil tussen NBI betaler en NBI ontvanger. Bij €4.000 en €2.000 is dat €1.000. De laagste waarde van €1.600 resterende behoefte, €861 draagkracht en €1.000 vergelijking is dan €861 netto.

Een professionele vergelijking verwerkt kinderkosten, kindgebonden budget, fiscale gevolgen en soms verschillende lasten aan beide zijden. De eenvoudige uitkomst kan daarom afwijken van de €605 in een uitgebreider 2026-voorbeeld met kinderen. Gebruik deze module om te zien welk plafond bindend is, niet om een procesberekening zonder dossier te vervangen.

Netto behoefte en brutering

Betaalde partneralimentatie kan voor de betaler onder voorwaarden aftrekbaar zijn en ontvangen partneralimentatie is voor de ontvanger belastbaar inkomen. In alimentatierekeningen wordt een netto draagkracht daarom vaak gebruteerd. De precieze opslag hangt af van box 1, heffingskortingen, Zvw, ander inkomen en fiscale aftrek bij beide partijen.

De calculator deelt het netto indicatiebedrag door één minus de ingevoerde belastingdruk van de ontvanger. Bij 35,75% wordt €861 netto ongeveer €1.340 bruto. Dit is uitsluitend een omzettingsscenario. Gebruik voor een convenant of verzoekschrift een volledige fiscale berekening en benoem duidelijk of een afgesproken bedrag bruto belastbaar of netto bedoeld is.

Wettelijke indexering van 4,6% in 2026

Vastgestelde kinder- en partneralimentatie stijgt in beginsel ieder jaar met een wettelijk percentage. Het LBIO publiceert voor 2026 een indexering van 4,6%. Een bedrag van €750 in 2025 wordt daardoor €784,50 vanaf 1 januari 2026. De module toont deze vermenigvuldiging los van de nieuwe draagkrachtberekening.

Controleer de beschikking of overeenkomst: soms is indexering rechtsgeldig uitgesloten of gelden achterstanden uit eerdere jaren. Voor een oud bedrag moet ieder jaarlijks percentage achtereenvolgens worden toegepast, niet alleen 4,6% op de oorspronkelijke afspraak. Het LBIO heeft hiervoor een officiële rekentool en kan onder voorwaarden innen.

Duur sinds 1 januari 2020

Voor nieuwe afspraken of rechterlijke vaststellingen sinds 1 januari 2020 is de hoofdduur de helft van de duur van huwelijk of geregistreerd partnerschap, met een maximum van vijf jaar. Een huwelijk van acht jaar geeft dus vier jaar; een huwelijk van twaalf jaar bereikt het plafond van vijf jaar. De calculator rekent in maanden zodat een huwelijk van zeven jaar en zes maanden een hoofdduur van 45 maanden laat zien.

Er zijn drie wettelijke uitzonderingen die langer kunnen uitpakken. Bij gezamenlijke kinderen kan de bijdrage doorlopen tot het jongste kind twaalf is. Bij een huwelijk langer dan vijftien jaar en een ontvanger die binnen tien jaar AOW krijgt, kan de termijn tot AOW lopen. Bij een huwelijk langer dan vijftien jaar, geboorte op of vóór 1 januari 1970 en AOW pas na meer dan tien jaar geldt een duur van tien jaar. Bij samenloop geldt de langste toepasselijke termijn.

Wanneer partneralimentatie eerder kan stoppen of wijzigen

De onderhoudsplicht kan eindigen wanneer de ontvanger zelf voldoende inkomen heeft, opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat, gaat samenwonen als waren zij gehuwd, of overlijdt. Een inkomensverandering, baanverlies, pensionering, nieuwe zorgverdeling of gewijzigde behoefte kan aanleiding zijn om afspraken te herzien.

Verlaag of stop niet eenzijdig wanneer een beschikking geldt. Leg een nieuwe overeenkomst schriftelijk vast of vraag via een advocaat wijziging aan de rechter. Achterstanden kunnen anders blijven oplopen, inclusief indexering en invorderingskosten. De getoonde duur begint bovendien pas op het juridisch relevante moment van inschrijving of vaststelling; de module berekent geen einddatum.

Dossier voor overleg, mediation of procedure

• Recente loonstroken, jaaropgaven, aangiften en informatie over bonussen, onderneming en verdiencapaciteit.
• Bewijs van huur of hypotheek, zorgkosten, noodzakelijke schulden en de duur van tijdelijke lasten.
• Gegevens over kinderen, zorgverdeling, kindgebonden budget en ieders aandeel in de kinderkosten.
• Een concrete behoeftelijst met bewijs, naast de vergelijking met de hofnorm.
• Datum en duur van huwelijk, geboortedata, AOW-informatie en de exacte echtscheidingsbeschikking.
• Bestaande alimentatieafspraken en een volledig overzicht van jaarlijkse indexeringen en betalingen.

Veelgestelde vragen over alimentatie berekenen

References

• Rechtspraak – Rapport Alimentatienormen 2026, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor hofnorm, draagkracht, 60%, voorrang kinderkosten en rekenvoorbeelden.
• Rechtspraak – Alimentatienormen, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor status en publicatie van de 2026-aanbevelingen.
• Rijksoverheid – Hoe lang betaal ik partneralimentatie?, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor hoofdduur en drie uitzonderingen sinds 2020.
• LBIO – Indexering alimentatie 2026, geraadpleegd op 16 juli 2026. Bron voor het wettelijke percentage van 4,6%.